Eerder dit jaar overleed mijn harige schaduw, akita Smuk. Sindsdien voel ik me een beetje als Dumbo die zijn veertje is verloren. Totdat ineens een bastaardherder - die qua energie het beste is te omschrijven als het Offspring-album Smash op pootjes - onze tuin in kwam stuiterballen.
Ongeveer anderhalf jaar geleden zagen we ineens een jonge herder vastgebonden aan een boom op het terrein van onze buurman. In onze Portugese contreien is dat redelijk normaal. Honden zijn een instrument om je huis te bewaken en worden regelmatig vastgebonden om te voorkomen dat ze er vandoor gaan. Niet naar kijken. Doorlopen. Ies Koeltoer.
Daar dacht deze jongen anders over.
Om de zoveel dagen kauwde hij zijn touw door om vervolgens te kijken hoe hij het beste kon uitbreken. De acrobaat springt met gemak over muurtjes en klimt (prikkeldraad of geen prikkeldraad) over tuinhekken. Het blokkeren van de ontsnappingsroutes met plastic dozen of houten balken vormden eerder een interessante uitdaging dan een obstakel. Zodra hij mij door de buurt zag lopen met de honden, stond hij binnen twee minuten hieper-de-pieper naast ons: als een blij mongooltje dat denkt dat hij er bij hoort, zonder te beseffen dat hij er helemaal niet bijhoort.
Deze herder - sowieso een bastaard maar met trekken van zowel een Pastor Alemão (Duitse Herder) en een Pastor-Belga Malinois (Mechelse Herder) was overduidelijk op zoek naar een cluppie.
Politieke analyses, Chris Die Erbij Is, de Haagse Grabbelton van Bas Paternotte of het laatste Portugese Straathondennieuws: de meeste artikelen op DieuwsNieuws zijn gratis te lezen. Maar met uw abonnement kunnen we de boel een beetje uitbouwen, en Bob van brokken voorzien! Inschrijven kost niks, betaald opwaarderen wordt kwispelend ontvangen:
Puppybrokken en over-the-counter drugs
Soms zagen we hem enkele weken niet, om ‘m dan ineens met een wie-maakt-me-wat-hupsje door de straat te zien gaan. Zo depressief en verpieterd hij er vastgebonden aan de boom bij kon liggen, zo vrolijk en hyperactief werd hij op vrije voeten. Langs de hekken rennen om alle honden in de buurt op te naaien, is een van zijn favoriete bezigheden. Net als de aardappelen op het land van een buurman uitgraven en opvreten, of een lekker potje te schijten op de veranda van de volgende. Hij klimt, klautert, springt en hopt overal overheen of tussendoor.
Ik bracht Bob een keer terug naar de buurman, maar toen ik de lijn overhandigde, kromp hij ineen van angst. Terwijl ik vol schuldgevoel terugliep naar huis hoorde ik hem alweer achter mij aan draven. Overdag was hij welkom, maar omdat het niet onze hond was, zetten we hem ‘s avonds wel weer buiten de poort.
Ondanks de overlast die hij veroorzaakte, werd niemand (aanvankelijk) echt boos op hem. Hij was wat aan de magere kant dus kreeg van meerdere buren regelmatig een extra bak voer voorgeschoteld. Ook ik gooide een extra zakje hondenvoer in mijn mand bij de dierenwinkel: puppybrokken, zodat hij kon aansterken. Toen hij een ontsteking aan zijn oog kreeg, kwam de achterbuurvrouw aanrennen met een pipetje oogdruppels. Als hij smerig was omdat hij god-weet-wat had uitgevreten, zette ik hem onder de douche.
Toen hij een keer een grote hoofdwond had en begon te huilen toen hij ons voorbij zag wandelen, was ik in staat om naar de buurman te lopen en te vragen hoeveel hij ervoor wilde hebben. Maar ja, het is Zuid-Portugal en de Moorse invloeden hebben toch een beetje schaamtecultuur achtergelaten. Je kan dus moeilijk aanbellen bij de buurman, naar een zielig hoopje hond wijzen en met Hollandse directheid vragen hoe hij zelf vindt dat het gaat?
Zo werden we een soort doggy daycare voor de herder, die volgens onze buurvrouw Bob heet. Om het hyperactieve stuiteren een beetje tegen te gaan (koffie drinken gaat lastig als tientallen kilo’s herder bij je op schoot proberen te kruipen), kocht ik een clicker om alvast met hem te trainen. Zitten. Liggen. Blijf. Af. Aan de lijn lopen zonder trekken. Niet op de veranda pissen, graag.
Hij leerde langzaam dat het leven meer is dan totale onderprikkeling (vastgebonden aan een boom) of hysterische overprikkeling (terwijl hij de buurt onveilig maakt). Soort van mantelzorg. En als hij dan ooit een ander huis zou vinden, waar ze beter voor hem zouden zorgen, dan had hij in ieder geval alvast een basis.
Esta situação não é boa
Twee keer per week een uurtje chillen in de tuin werd vier keer per week een paar uur chillen in de tuin. Mijn man had voorlopig nog geen zin in een tweede hond en wilde daarna eigenlijk graag een hond vanaf pup opvoeden: iets wat hij (door 80-urige werkweken bij de GeenStijls) bij Smuk grotendeels was misgelopen.
Aanvankelijk was ik het daarmee eens.
Totdat die vier keer per week een paar uur chillen veranderden in halve dagen in onze tuin banjeren, en die halve dagen vrij snel escaleerden naar hele dagen tegen mijn kantoorraam buiten slapen en aan mijn voeten liggen. Ik voel mij - sinds het overlijden van Smuk, een harige schaduw van ruim 30 kilo fluffy floof met hele grote tanden - een beetje naakt. Ik mis een pluizige protector aan mijn voeten en ineens lag er daar weer eentje.
En gelegenheid maakt de hondentrainer, nietwaar?
Terwijl mijn man langzaam ontdooide van ‘je doet het gewoon expres’, naar ‘absoluut voorlopig geen tweede hond’, naar ‘niet deze als tweede hond’ naar ‘nu niet, maar misschien over een paar maanden’, had Bob ondertussen besloten om ‘s nachts helemaal niet meer naar huis te gaan. Hij trapte dan herrie in de buurt en sliep tussendoor stiekem bij de buren in de tuin, binnen gehoorafstand van onze poort zodat hij zich bij het eerste teken van leven in de ochtend kwispelend kon melden.
Enkele hoofdschuddende (maar glimlachende) buren, als ze Bob weer eens voorbij zagen razen, veranderden binnen enkele weken ondertussen wel in schreeuwende ‘en nou oprotten!’-wijkgenoten. Steeds meer bewoners op de roversroute van Bob begonnen te klagen. Door de hekken heen te overleggen dat dit zo niet langer kon. ‘Deze situatie is niet goed’ (esta situação não é boa).
We wisselden onderling informatie uit en Bob de herder bleek eigenlijk Cacau (als in: cacao) te heten (maar voor ons blijft ‘ie Bob). Ook was hij technisch gezien niet van de buurman, maar van zijn dochter. Ze had hem als pup geadopteerd via de Portugese dierenbescherming maar met goede bedoelingen alleen voedt je geen herder op. Het ontbrak haar, met lange werkdagen, aan tijd. Dus moest hij het terrein gaan bewaken en zou zij hem elke dag alsnog een half uurtje bezoeken en verzorgen. Dat bleek: niet te werken.
Toen onze achterburen hoorden dat wij hem misschien wel wilden adopteren, werd besloten tot het inzetten van buurtdiplomatie. Zoiets regel je in een paar weken, geen uren of dagen.
De eigenaren werden op zijn Portugees meanderend benaderd (Nederlanders zouden zeggen: om de hete brij heendraaien): ‘Wat een leuke hond, maar hij loopt wel erg vaak op straat los’. De schaamtecultuur vereist, evenals de katholieke inborst overigens, enige tact. Men mag niet het gevoel krijgen dat er schuld wordt uitgesproken, of dat er wordt geroddeld.
Klachten worden aldus omslachtig geïntroduceerd en haast met een schuldgevoel (vanuit ons) overgebracht, omdat je de ander niet wilt beschamen. Gezichtsverlies bij de ander voorkomen is een teken van beleefdheid. In Nederland word je ergens op aangesproken en zeg je ‘sorry’, in Portugal constateer je het probleem en leg je de oorzaak daarvan ergens in een wollige, niet nader gespecificeerde context. De aangedragen oplossing van een nu gemeenschappelijk geconstateerd probleem, vormt dan de excuses, zonder dat iemand ooit ‘sorry’ hoeft te zeggen.
Dat gaat sommigen in ons huishouden: boven de pet.
In het geval van Bob ging dat als volgt: ‘Deze hond is een ongelofelijke acrobaat, hij heeft meer training nodig dan een doorsnee herder, maar helaas kunnen zij dat door werk niet bieden’. Zij kunnen er (dus) niets aan doen dat de situatie is zoals ‘ie is. Over het gebrek aan opvoeding ga je niet eens beginnen, je constateert hooguit dat hij misschien extra aandacht nodig heeft.
In de volgende fase lieten de buren weten dat hij die aandacht al aan het zoeken is. Zeer toevallig (!) wist de buurvrouw te vertellen dat Bob vrijwel altijd overdag bij ‘die Nederlanders verderop’ in de tuin zit, en ook vaak mee wandelt als ze hun eigen hond uitlaten: ‘Zij werken thuis, misschien wil hij gewoon gezelschap!’
En dan is daar de opening voor een oplossing: Hadden ze misschien al gedacht aan een andere familie zoeken? Ja, dat hadden ze. Dus niet veel later stond onze buurvrouw op verzoek van de eigenaresse voor onze deur: of wij misschien bereid waren Bob te adopteren?
TOINK TOINK TOINK TOINK TOINK TOINK TOINK
Dus ging deze week het tuinpoortje open zoals altijd, maar veranderde er van alles. Bob kreeg een nieuw tuigje om, ging direct (en voor het eerst) mee naar het strand, dartelde een uur rond als een razende gek en mocht daarna (ook voor het eerst) mee naar binnen. Niet met drie poten over de drempel, maar echt binnen - waar dingen stonden zoals een bank en een waterbak helemaal voor hem alleen. Na een half uurtje ijsberen vol hysterisch ongeloof (OMG! OMG! OMG! OMG!) stortte hij in op zijn vaste slaapplek op de veranda. Om vervolgens weer volop te gaan ijsberen, als de nerveuze hond zonder vast ritme die het is.
We gaan nog een hele kluif aan hem hebben.
Bob is namelijk een fysiek volwassen, bijna driejarige herder met dito kracht, lenigheid en energie, maar met de emotionele regulatie van een permanent overprikkelde peuter die nooit ‘nee’ heeft gehoord. De eerste poging om tegen een keukenkastje te pissen is al onderschept. Tien minuten later trof ik hem aan in de bank met een schoen (die nu allemaal zijn opgeborgen), en heb ook zijn eerste bijt-markeringen al gevonden in een tuinkussen.
Achterin de auto zitten vond hij de eerste keer doodeng en hij probeert op schoot te springen zodra de auto in beweging komt (niet handig). Hij komt terug als je hem roept, maar alleen als hij op dat moment toevallig naar je kijkt en niet is afgeleid door een van de miljoenmiljard dingen waardoor je op het strand afgeleid kunt zijn (squirrel!). Het is hem zelfs al gelukt om uit onze tuin te breken (schrale troost: om mij gedag te zeggen toen hij mijn auto hoorde aankomen, niet om de buurt op stelten te zetten).
Kortom: het gaat doodvermoeiend, chaotisch, zenuwslopend, logistiek veeleisend, beperkend, aandachtsvretend, slaapverstorend, frustrerend, duur en tijdrovend worden.
Tegelijkertijd kan dit huishouden - na een jaar met vier begrafenissen - wel een blije mongool gebruiken die boven alles apestoned van geluk is dat hij na anderhalf jaar zichzelf opdringen eíndelijk écht ergens bij mag horen. En Bica de Shiba gaat ‘m helpen socialiseren tot een stabiele hond.
Op de hoogte blijven van zowel politiek als pluizentuig?
Een eenmalige bijdrage voor een hoger tuinhek is ook mogelijk:
Even liefdevol als mooi geschreven. En ,,Bob'' nam hem natuurlijk meteen voor me in. Dat we het socialisatieproces nog maar lang mogen volgen.
Succes met de training 💪
Ze leren gelukkig snel, die mongolen 😜
En een bijdrage voor brok of hek overgemaakt, kijk maar in welke subsidiepot het thuishoort, all good.
GO BOB 🚀