Reportages vanuit achterafzaaltjes, obscure debatcentra en stille wandelgangen: Chris Aalberts zoekt bewust de politieke plekken op waar de camera’s niet flitsen.
Live verslag doet hij op X en BlueSky via @ChrisIsErbij, in het weekend maakt hij hier de balans op van de politieke week.
Abonneer je op DieuwsNieuws om elk weekend Chris Was Erbij in de mailbox te ontvangen.
Zaaltjes afstruinen kost tijd: steun Chris zijn werk met een donatie!
Er is ook pers in de zaal, hoor ik de moderator – oud-Kamerlid Marleen Haage – zeggen. Ze heeft het over mij. Meer pers is er niet, hier in De Zalen van Zeven in De Meern.
Met zo’n 200 mensen is het deze middag drukker dan in de ochtend, zeggen meerdere aanwezigen. We zijn bij het verkiezingscongres van de afdeling van Pro in de provincie Utrecht. Deze zaterdag worden zowel het programma als de kandidatenlijst vastgesteld voor de Provinciale Statenverkiezingen van maart volgend jaar.
Voor een uitgebreide discussie over het verkiezingsprogramma lopen de Utrechtse leden dus niet zo warm, maar des te meer voor die over de kandidatenlijst. In de ochtend waren er wel aardige gesprekken, weet een van de leden te vertellen. Het is mooi met elkaar van gedachten te wisselen over de belangrijkste thema’s in Utrecht: netcongestie, windmolens, verkeer, stikstof en woningbouw. Vooral het resultaat van de ochtend is belangrijk: het verkiezingsprogramma ligt nu vast.
In de middag gaat het alleen nog over de mensen die dit programma moeten gaan uitdragen. De vraag zou kunnen zijn: wie zijn daar het beste toe in staat? Een rationele analyse kan helpen: welke Statenleden hebben het de afgelopen jaren het beste gedaan en de meeste resultaten behaald? Wie bleken incompetente brekebenen of zelfs nietsnutten en kunnen beter wat anders gaan doen? Probleem: de meeste mensen volgen de provincie niet of nauwelijks en hebben hier geen enkel beeld van.
Te lage plekken
Vooraf is al duidelijk dat er ‘gedoe’ is over de lijst. Meerdere zittende Statenleden vinden dat ze op een te lage plaats zijn gezet. Hoe urgent dit is, hangt af van hoe je ernaar kijkt. Utrecht is een relatief linkse provincie, de fracties van GroenLinks en PvdA zijn samen nu al de grootste en eigenlijk twijfelt niemand er bij dit verkiezingscongres aan dat dat na de verkiezingen zo blijft. Pro zal de grootste fractie zijn en ongetwijfeld in de coalitie komen. Je zou kunnen denken: genoeg baantjes te verdelen.
Vooraf wordt druk gespeculeerd dat een aantal Statenleden zich niet gewaardeerd voelt en deze middag gaat proberen een hogere plek te krijgen. De puzzel is daarmee wel duidelijk: hoe de lijst precies tot stand is gekomen weten we niet, bijna niemand heeft de provincie intensief gevolgd en zelfs actieve partijleden moeten toegeven dat ze niet alle kandidaten kennen. Waarom zou je dan wijzigingen in de lijst aanbrengen?
De voorzitter van de kandidatencommissie neemt aan het begin van de middag het woord. Pro is een bloeiende vereniging, wil ze zeggen, want er waren ruim tachtig sollicitanten, er is met meer dan zestig mensen een gesprek gevoerd en met dertig daarvan een tweede. Dit allemaal voor de eerste twintig plekken. Dat deel van de lijst is relevant, want we horen meerdere keren dat de ambitie is dat Pro groeit tot vijftien zetels. Dat zijn er nu, GroenLinks en PvdA samen, tien.
Veel diversiteit
Teleurstelling zit in het proces ingebakken, denkt de voorzitter, want er is meer ambitie dan plek. Niet iedereen kan nu eenmaal de plaats krijgen die hij of zij wil. Er is wel voor zoveel mogelijk diversiteit gezorgd. Dat is erg belangrijk. We horen ontzettend veel criteria waarmee rekening is gehouden. Het zijn er zo veel dat je ze niet bij kunt houden: woonplaats in de provincie, hoeveelheid politieke ervaring, geslacht, culturele achtergrond, is men onderdeel van de LHBTI-gemeenschap en ga zo maar door.
Al meteen blijkt: je doet het bij diversiteit nooit goed. Een man zegt dat leden expliciet hebben gevraagd om verschillende opleidingsniveaus. Toch deden negen kandidaten uit de top tien universiteit. Er waren weinig kandidaten met een praktisch profiel, meldt de voorzitter. Ergo: je kunt niet om dat soort diversiteit vragen. De mensen met een praktisch profiel die zich wel hebben aangemeld, staan in de top twintig, horen we. Een man zegt vervolgens dat er bij de eerste dertig maar negen vrouwen zitten. Zelfde probleem.
De vergadering loopt in drie uur de eerste veertien kandidaten van de lijst af. Een kandidaat introduceert zich, dan komt er een tegenkandidaat, er volgen vragen uit het publiek en dan is er een schriftelijke stemming. Waarom dat niet digitaal kan – dat zou zeker anderhalf uur schelen – is een raadsel. Al snel wordt het stellen van vragen geschrapt omdat er werkelijk geen einde komt aan de bespreking. Aan het einde van de middag is duidelijk dat een tiental aanwezigen voortijdig is weggelopen.
Het is moeilijk ze ongelijk te geven.
Homoman van kleur
Alle kandidaten hebben een fanbase meegenomen en er klinkt veel applaus. Het verhult dat er nauwelijks een grond is om kandidaten hoger of lager op de lijst te zetten: de standpunten maken niet uit, want men zal voor het verkiezingsprogramma moeten tekenen. Prestaties kunnen we slecht controleren. De zichtbaarheid in de media is – enigszins voor de hand liggend – over de hele linie slecht. Een kandidaat zegt dat hij aan een diversiteitsplan heeft gewerkt. Wat het inhoudt weet niemand, maar een aanwezige denkt dat het gaat over het personeelsbestand van de provincie en dat van leveranciers. Tja.
Er is eigenlijk maar één overtuigend argument om iemand hoger te zetten: diversiteit. Op de derde plek staat zittend Statenlid Ernst Hart. Hij wordt uitgedaagd door zijn collega Erwin Virginia, die begint over diversiteit en inclusie en denkt dat hij als ‘homoseksuele man van kleur’ een hogere plek moet krijgen. De actie mislukt en Virginia probeert het vervolgens nog een paar keer. Tevergeefs. Ook Margeet van de Vooren probeert meerdere keren hoger op de lijst te komen. Ze is met een vrouw getrouwd, maar een betere plek krijgt ze niet.
Een uur later wil een kandidaat van kleur - Imraan El Hamdaoui - ook een hogere plek. Het wordt niks. Weer later wil Valentijn Brinkman-Koopal hoger op de lijst. Zijn profiel maakt de lijst veel diverser, maar leden honoreren zijn wens niet. Na ruim drie uur is niet één plek van de conceptlijst anders ingevuld dan gepland. Dat is een lijst waarvan de gebrekkige diversiteit vooraf werd bekritiseerd. Conclusie: over diversiteit is het makkelijk praten, er echt iets aan doen is iets heel anders.
Zomaar een idee: als je de consequenties van je eigen diversiteitsambities niet wilt aanvaarden, kun je er beter over zwijgen.
CHRIS AALBERTS
Reportages vanuit achterafzaaltjes, obscure debatcentra en stille wandelgangen: Chris Aalberts zoekt bewust de politieke plekken op waar de camera’s niet flitsen.
Live verslag doet hij op X en BlueSky via @ChrisIsErbij, in het weekend maakt hij hier de balans op van de politieke week.
Abonneer je op DieuwsNieuws om elk weekend Chris Was Erbij in de mailbox te ontvangen.
Zaaltjes afstruinen kost tijd: steun Chris zijn werk met een donatie!
'..Ze heeft het over mij..'
Mijn koffie schoot al direct in het verkeerde keelgat en al hoestlachend las ik het hele hilarische commentaar. Lichtpuntje op deze druildag. Dank je wel!